ਭਾਰਤੀ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਰੂਰੀ ਟੀਚੇ ਘੱਟ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ — ਅਤੇ ਇੰਨੇ ਮਹਿੰਗੇ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਟੀਚੇ ਵੀ ਘੱਟ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਛੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਓ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖਰਚ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਅੱਜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਓ, ਫਿਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਮਹਿੰਗਾਈ ਜੋੜੋ।
- ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾ ਕੇ ਜਾਣੋ ਕਿ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕਿੰਨਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ।
- ਟੀਚਾ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜੋਖਮ ਘਟਾਓ।
- ਇਸ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਬੱਚਤ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖੋ।
ਕਦਮ 1: ਅੱਜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਓ
ਤੈਅ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ — ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਜਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਡਿਗਰੀ, MBA ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ — ਅਤੇ ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਅੱਜ ਉਸਦੀ ਲਾਗਤ ਕਿੰਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਟਿਊਸ਼ਨ ਫ਼ੀਸ, ਹੋਸਟਲ, ਕਿਤਾਬਾਂ, ਕੋਚਿੰਗ ਅਤੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦਾ ਖਰਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
ਕਦਮ 2: ਸਿੱਖਿਆ ਮਹਿੰਗਾਈ ਜੋੜੋ
ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਖਰਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਮ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਵਰਤੋ:
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਲਾਗਤ = ਅੱਜ ਦੀ ਲਾਗਤ × (1 + ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ)ਸਾਲ
ਉਦਾਹਰਣ: ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਜਿਸਦੀ ਅੱਜ ਲਾਗਤ ₹15 ਲੱਖ ਹੈ, 12 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮਹਿੰਗਾਈ 8% ਸਾਲਾਨਾ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ:
₹15,00,000 × (1.08)12 ≈ ₹37.8 ਲੱਖ
ਕਦਮ 3: ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੱਢੋ
ਹੁਣ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਓ ਕਿ ਇਸ ਰਕਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕਿੰਨਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। 12 ਸਾਲਾਂ ਲਈ 10% ਸਾਲਾਨਾ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣੀ ਰਿਟਰਨ ਮੰਨੋ, ਤਾਂ ਲਗਭਗ ₹13,550 ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ SIP ਨਾਲ ਤਕਰੀਬਨ ₹37.8 ਲੱਖ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹੇਠਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਕੜੇ ਪਾ ਕੇ ਦੇਖੋ — ਰਕਮ, ਸਾਲ ਅਤੇ ਮੰਨੀ ਗਈ ਰਿਟਰਨ ਦਰ ਬਦਲੋ:
ਸਾਰੇ ਅੰਕੜੇ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਉਦਾਹਰਣ ਹਨ। ਅਸਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਰਿਟਰਨ ਵੱਖਰੇ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਦਮ 4: ਸਟੈੱਪ-ਅੱਪ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਵਰਤੋ
ਜੇ ਅੱਜ ₹13,550 ਮਹੀਨਾ ਵੱਧ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਓਨੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਨਾਲ ਹਰ ਸਾਲ ਵਧਾਉਂਦੇ ਜਾਓ। ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਸਟੈੱਪ-ਅੱਪ ਸਲਾਈਡਰ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਕਿ ਘੱਟ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਹਰ ਸਾਲ 10% ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਤਸਵੀਰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦੀ ਹੈ।
ਕਦਮ 5: ਟੀਚਾ ਨੇੜੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਜੋਖਮ ਘਟਾਓ
ਜਦੋਂ ਟੀਚਾ ਕਈ ਸਾਲ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕੁਇਟੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਰੱਖਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਉਭਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਆਖ਼ਰੀ ਇੱਕ-ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਗਿਰਾਵਟ ਤੁਹਾਡੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਟੀਚਾ ਨੇੜੇ ਆਵੇ, ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਓ:
| ਟੀਚੇ ਤੱਕ ਬਾਕੀ ਸਾਲ | ਤਰੀਕਾ (ਉਦਾਹਰਣ) |
|---|---|
| 7 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ | ਵਾਧੇ 'ਤੇ ਧਿਆਨ, ਇਕੁਇਟੀ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ |
| 3 ਤੋਂ 7 ਸਾਲ | ਸੰਤੁਲਿਤ — ਕੁਝ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਘੱਟ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ |
| 3 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ | ਪੂੰਜੀ ਬਚਾਉਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ — ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘੱਟ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਡੈੱਟ ਫੰਡ |
| ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ | ਫ਼ੀਸ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਪੈਸਾ ਘੱਟ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ, ਲਿਕਵਿਡ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ |
ਹਰ ਸਾਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ ਇਸ ਟੀਚੇ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦਾ ਰਿਮਾਈਂਡਰ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਲਓ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਮ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ
- ਦੇਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੱਧ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ "ਘਾਟ ਪੂਰੀ" ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ।
- ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਫੰਡ ਨੂੰ ਕਾਰ ਜਾਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਦੇਣਾ।
- ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਣਾ — ਜਾਂ ਕੋਚਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਸਟਲ ਵਰਗੇ ਖਰਚ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ।
- ਲੋੜੀਂਦਾ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਨਾ ਹੋਣਾ। ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਪੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਇਕੁਇਟੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ।
ਸਪਸ਼ਟ ਤਸਵੀਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ
ਤਿੰਨ ਅੰਕੜੇ ਲਿਖ ਲਓ: ਅੱਜ ਦੀ ਲਾਗਤ, ਬਾਕੀ ਸਾਲ ਅਤੇ ਇਸ ਟੀਚੇ ਲਈ ਹੁਣ ਦੀ ਬੱਚਤ। ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਜੇ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।